Toz Boya Üretiminde Tartım ve Ön Karışım
Hammaddeler tarife göre tartılır ve kuru olarak karıştırılır.
Fotoğraf: Hardcoreraveman · Kamu malı · Wikimedia Commons
Bu aşamada ne olur?
Her renk ve her tarif için hammaddeler ayrı ayrı tartılır ve bir karıştırıcıda kuru olarak birleştirilir. Bu karışıma ön karışım (premix) denir. Burada henüz ısı yoktur: reçine parçaları, sertleştirici, pigment, dolgu ve katkı yalnızca yan yana, kaba bir karışım oluşturur.
Ön karışım kusursuz olmak zorunda değildir; asıl dağıtma işini bir sonraki aşama, ekstrüder yapar. Görevi ekstrüdere her an aynı bileşimde malzeme girmesini sağlamaktır. Sanayide türbin tipi gibi karıştırıcılar kullanılır; küçük ölçekli örneklerde bu iş yüksek hızlı bir karıştırıcıda yarım dakikada biter.
Ön karışımın yolu
Tartıdan ekstrüdere dört adım.
-
Tartım
Tarifteki her kalem tartıda ayrı ayrı alınır. Sertleştirici ve katkı gibi küçük kalemlerde gram düzeyinde doğruluk gerekir, çünkü oran küçük olduğu için sapma kürlenmeyi doğrudan etkiler.
-
Kuru karıştırma
Bileşenler bir karıştırıcıya boşaltılır ve kısa süre karıştırılır. Ağır dolgu ile hafif reçine parçası kolay ayrışır; bu yüzden karışım uzun süre taşınıp bekletilmez.
Ekstrüdere beslenen ön karışım (turuncu bir formül): reçine parçaları, pigment ve katkılar kuru olarak karışmıştır. Fotoğraf: Hardcoreraveman · Kamu malı · Wikimedia Commons -
Parti kaydı
Reçete ve her hammaddenin parti numarası kaydedilir. Sonradan bir sorun çıkarsa hangi partinin kullanıldığı buradan bulunur.
-
Ekstrüdere besleme
Karışım bir besleyiciyle sabit hızda ekstrüderin ağzına verilir. Besleme hızı ekstrüderin yüküne göre ayarlanır.
Küçük bir çift vidalı ekstrüder (genel amaçlı model). Toz boya hatlarında da çift vidalı ekstrüder kullanılır; üretim makineleri bundan çok daha büyüktür. Fotoğraf: Snach812 · Kamu malı · Wikimedia Commons
Tipik değerler
| Değer | Tipik aralık |
|---|---|
| Karıştırma türü | Kuru, ısıtmasız |
| Süre | Dakikalar ya da daha kısa |
| Tartı duyarlılığı | Küçük kalemlerde gram düzeyi |
Değerler tesisten tesise, tozdan toza değişen genel aralıklardır; bir toz boyanın kür penceresi ya da bir hattın ayar noktası değildir. Gerçek değerler tozun veri sayfasındadır.
Derste anlatılmayan
Reaktör mühendisliğinde karıştırma sıvı fazda düşünülür. Burada karışacak şey, hepsi farklı yoğunlukta ve boyutta katı taneciklerdir. Ağır dolgu ile hafif reçine parçası kolayca ayrışır. Bu yüzden ön karışımın taşınması ve beklemesi kısa tutulur: ayrışan bir karışım ekstrüderde renk ya da kalite farkı olarak geri döner.
Sahadan notlar
- Renk değiştirirken karıştırıcı, besleyici ve ekstrüder temizlenir; kalan renk bir sonraki partiye karışırsa renk sapar.
- Her parti için reçete ve hammadde partileri izlenebilir tutulur; şikâyet geldiğinde aynı partiden gelen başka ürünler de bulunur.
- Yabancı madde (ambalaj parçası, metal) ekstrüdere girerse sonraki aşamalarda ayıklanması zorlaşır; bu yüzden tartı ve boşaltma temiz yapılır.
← Toz boya üretim hattının tamamı
Kaynaklar
- Toz boya (Powder coating), Wikipedia
- IGP: toz boya üretiminde bilgi birikimi (ısı geri kazanımı, kapalı soğutma suyu devresi)
Bu içerik ChemiCore uygulamasının Fabrika Turu bölümünden. Uygulamada toz boya hattının etkileşimli çizimleri, şemaları ve bu sayfadaki bütün fotoğraflar tek akışta yer alıyor.
ChemiCore'u ücretsiz indir · iOS ve Android