Toz Boya Kabini ve Toz Geri Kazanımı: Siklon mu, Kartuş mu?
Parçaya yapışmayan toz havayla çekilir, elenir ve yeniden kullanılır.
Fotoğraf: Hardcoreraveman · Kamu malı · Wikimedia Commons
Bu aşamada ne olur?
Tozun tamamı parçaya yapışmaz: ilk geçişte parçaya geçen oran çoğu hatta yüzde altmış ile yetmiş arasındadır. Kalan toz, yani aşırı püskürtme (overspray), kabinde bırakılmaz. Kabin havası sürekli ve hafifçe aşağı doğru çekilir. Bu hem operatörü korur, hem tozu havadan toplar, hem de havadaki toz derişimini tehlikeli düzeyin altında tutar.
Toplanan toz bir sistemde havadan ayrılır: siklon ya da kartuş filtre. Siklon sistemleri kabinde püskürtülen bütün renkleri aynı çevrimde toplayabilir ve kendi kendini temizler; kartuş filtreler tek renge ayrılır ve renk değişiminde filtreyi değiştirmek pratik değildir.
Geri kazanılan toz elenir (iri parça ve yabancı madde ayıklanır) ve taze tozla belli bir oranda karıştırılıp besleme kabına döner. Yaş boyada boşa giden aşırı püskürtme, toz boyada büyük ölçüde yeniden kullanılır.
Geri dönüş döngüsü: Artık toz: geri kazanım. Akım Elektrostatik püskürtme aşamasına geri döner.
Tozun geri dönüş yolu
Kabinden tabancaya dönen toz altı adımdan geçer.
-
Aşırı püskürtme
Parçaya yapışmayan toz havada asılı kalır ya da kabin zeminine düşer.
Tabancadan çıkan toz bulutu kabinde dik bir levhaya doğru gidiyor. Fotoğraf: Hardcoreraveman · Kamu malı · Wikimedia Commons -
Kabin çekişi
Fan, kabin havasını sürekli emer. Toz dışarı kaçmaz, kabin içinde ince bir hava akımı oluşur.
El uygulaması kabininin içi: operatör askıdaki levhayı boyuyor, zeminde ve duvarda artık toz görülüyor. Fotoğraf: Giftzwerg 88 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons -
Siklon ya da kartuş filtre
Siklonda toz hava akımından merkezkaç kuvvetiyle ayrılır. Kartuş filtrede toz filtre yüzeyinde tutulur ve darbeli hava ile temizlenir.
Toz boya kabini ve geri kazanım şeması (etiketler Almanca). Mavi çizgi tozu, kırmızı çizgi havayı gösterir. Sieb: elek, Injektor: enjektör, Lackierpistolen: tabancalar, Multizyklon: çoklu siklon, Filterabscheider: filtreli ayırıcı, Pulverrückgewinnung: toz geri kazanımı, Abfall (Feinpulver): atık ince toz. Fotoğraf: Hardcoreraveman · Kamu malı · Wikimedia Commons -
Elek
Geri kazanılan toz titreşimli bir elekten geçer; topaklar ve yabancı parçalar burada tutulur.
-
Taze tozla karışım
Elenen toz taze tozla belli oranda karıştırılır. Oranı üretici ve uygulayıcı belirler; geri dönen tozun tane boyu dağılımı taze tozdan farklı olabilir.
-
Besleme kabı
Karışım hava ile akışkanlaştırılır ve enjektörle yeniden tabancaya taşınır. Çevrim kapanır.
Toz enjektörü (Venturi pompası): sıkıştırılmış hava, besleme kabındaki tozu emip hortumdan tabancaya sürükler. Fotoğraf: Hardcoreraveman · Kamu malı · Wikimedia Commons
Tipik değerler
| Değer | Tipik aralık |
|---|---|
| Aşırı püskürtme | Püskürtülen tozun (1 − aktarım verimi) kadarı |
| Geri kazanım sistemleri | Siklon ya da kartuş filtre |
| Renk değişimi | Kabin ve geri kazanım temizlenir |
| Kabin havası | Sürekli, aşağı doğru çekişli |
Değerler tesisten tesise, tozdan toza değişen genel aralıklardır; bir toz boyanın kür penceresi ya da bir hattın ayar noktası değildir. Gerçek değerler tozun veri sayfasındadır.
Derste anlatılmayan
Kütle denge dersinde geri devir akımı klasik bir problemdir: aktarım verimi ne kadar düşükse geri dönen toz o kadar çoktur. Sahada bu akım taze tozdan farklıdır. Parçaya hangi tane boyunun daha kolay yapıştığı tane boyu dağılımını kaydırır; geri dönen tozun bileşimi her geçişte biraz değişir. Bu yüzden geri kazanılan toz taze tozla karıştırılır ve akışı izlenir. Karışım sadece bir kütle dengesi değil, bir dağılım yönetimi problemidir.
Sahadan notlar
- Geri kazanım her zaman kârlı değildir. Bir örnekte renk değişimi iki kişiyle bir saat sürüyor; bu emek ve temizlik maliyeti, az tüketilen bir rengin geri kazanılmasını ekonomik olmaktan çıkarabilir.
- Başka bir toz formülünün çok az miktarı bile krater yapabilir (özellikle silikonlu ve akrilik tozlar). Bunu denemek için bir tozun içine yaklaşık binde bir oranında (yüzde 0,1) önceki toz katılır ve film incelenir.
- Havada asılı organik toz yanıcıdır. Kabin havalandırması tozu patlama sınırının çok altında tutacak biçimde tasarlanır, kıvılcım ve sıcak yüzey bulunmaz, her şey topraklanır.
- Filtrelerin basınç düşüşü izlenir: tıkanan filtre kabin çekişini azaltır, toz kabin dışına kaçar.
Yan konular
Geri kazanım döngüsü
Çevrimin kısa özeti: kabinde parçaya geçmeyen toz fanla emilir, siklonda ya da filtrede havadan ayrılır, elenir ve taze tozla karıştırılıp yeniden besleme kabına gider. Havanın çoğu filtreden temizlenmiş olarak çıkar; çok ince toz filtrede tutulup atığa ayrılır.
Siklon mu, kartuş filtre mi?
Siklon sistemleri kendi kendini temizler ve kabinde püskürtülen bütün renkleri aynı çevrimde toplayabilir; renk değişiminde yalnızca siklon ve kanal temizlenir. Kartuş filtreli sistemler çok yaygındır ve tek bir rengi ya da formülü geri kazanır; renk değişiminde filtreleri değiştirmek pratik olmadığı için renk başına ayrı kabin ya da ayrı kartuş sistemi kullanılır.
Çok renkli çalışan bir hat için seçim, geri kazanılan tozun değeri ile renk değişimindeki işçilik ve duruş maliyetinin karşılaştırılmasıdır.
← Toz boya üretim hattının tamamı
Kaynaklar
- Toz geri kazanımında dikkat edilecekler, Powder Coated Tough
- Toz boya (Powder coating), Wikipedia
- Aktarım verimini hangi etkenler belirler? Products Finishing
Bu içerik ChemiCore uygulamasının Fabrika Turu bölümünden. Uygulamada toz boya hattının etkileşimli çizimleri, şemaları ve bu sayfadaki bütün fotoğraflar tek akışta yer alıyor.
ChemiCore'u ücretsiz indir · iOS ve Android